Interwał muzyczny: Co to jest i jak go rozumieć?

Interwał muzyczny: Co to jest i jak go rozumieć?
Autor Aleksander Lewandowski
Aleksander Lewandowski15.02.2024 | 7 min.

Interwał muzyczny to podstawowe pojęcie z zakresu teorii muzyki, które określa odległość pomiędzy dwoma dźwiękami o określonej wysokości. Zrozumienie istoty interwałów jest kluczowe dla opanowania harmonii i budowania struktur akordowych. W niniejszym artykule wyjaśnimy, czym dokładnie jest interwał muzyczny, jakie wyróżniamy jego rodzaje i odmiany, jaką pełni rolę w dziele muzycznym oraz w jaki sposób wpływa na ogólny charakter kompozycji.

Kluczowe wnioski:
  • Interwał to odległość między dźwiękami o określonej wysokości.
  • Znajomość interwałów pozwala budować akordy i rozumieć harmonię.
  • Istnieje wiele rodzajów i odmian interwałów.
  • Interwały odgrywają istotną rolę w strukturze utworu.
  • Wpływają one na ogólny charakter i nastrój muzyki.

Interwał muzyczny - definicja

Interwał muzyczny to podstawowe pojęcie z zakresu teorii muzyki, które określa odległość pomiędzy dwoma dźwiękami o określonej wysokości. Innymi słowy, interwał to nic innego jak dystans między dwoma tonami. Warto przy tym zaznaczyć, że odległość tę mierzy się w półtonach.

Każdy interwał posiada swoją nazwę, która pozwala go zidentyfikować. Nazewnictwo interwałów opiera się na liczbie półtonów je tworzących. Z tego względu wyróżniamy m.in. interwały: sekundowy, tercjowy, kwartowy, kwintowy czy oktawowy.

Jak powstaje interwał muzyczny?

Aby utworzyć interwał, muszą być spełnione dwie podstawowe przesłanki:

  • Dwa dźwięki o różnej wysokości (inaczej: tonacji)
  • Określona odległość między nimi, mierzona w półtonach lub całych tonach

Jeśli brakuje któregoś z tych elementów - nie możemy mówić o interwale. Np. jeśli mamy dwa identyczne dźwięki, to dystans między nimi wynosi 0 półtonów. W praktyce nie jest to interwał (choć czasem wyróżnia się "zerowy" interwał - unisono).

Jakie są rodzaje interwałów muzycznych

Z uwagi na liczbę półtonów wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje interwałów:

  • Proste (czyste) - zawierające tylko półtony naturalne (np. C-D, E-F)
  • Zwiększone i zmniejszone - zawierające półtony chromatyczne (np. C-C#, G-F#)

Oprócz tego dzielimy je ze względu na liczbę półtonów na:

  • Sekundowe (2 półtony)
  • Tercjowe (4 półtony)
  • Kwartowe (5 półtonów)
  • i td.
  • Nazwa interwału Liczba półtonów
    Prima 1 półton
    Sekunda 2 półtony
    Terja 4 półtony

    Podział interwałów

    Podczas gdy rodzaje interwałów określane są w zależności od liczby półtonów (oraz ich jakości - czyste, zwiększone, zmniejszone), to podział interwałów opiera się na odległości między skrajnymi dźwiękami:

  • Proste (czyste)
  • Zwiększone
  • Zmniejszone
  • Każdy z tych rodzajów różni się między sobą dokładną liczbą półtonów i całych tonów.

    Czytaj więcej:Motyw kobiet: Przewodnik po literaturze

    Budowa i struktura interwałów muzycznych

    Budowa interwałów muzycznych sprowadza się do tego, że zawsze składają się one z dwóch dźwięków - dolnego i górnego:

    • Dźwięk dolny - znajduje się na dole interwału, jest jego podstawą
    • Dźwięk górny - położony wyżej, "wieńczy" interwał

    Co ważne, to właśnie dźwięk dolny decyduje o nazwie całego interwału. Dlatego bardzo istotne jest jego zidentyfikowanie.

    Strukturę interwału można sprowadzić do dwóch kluczowych parametrów:

    • Liczba półtonów
    • Liczba tonów

    Zależnie od ich konfiguracji otrzymujemy określony typ interwału. Pod tym względem w interwale kwintowym mamy 5 półtonów i 3,5 tony, natomiast w sekundzie wielkiej 2 półtony i 1 ton.

    Budowa a rodzaje interwałów

    Określając budowę interwału, de facto wskazujemy jego rodzaj. I tak interwał kwartowy to zawsze 5 półtonów i 3 tony. Jeśli któryś z tych parametrów ulegnie zmianie, mamy do czynienia z innym rodzajem interwału - np. zwiększoną lub zmniejszoną kwartą.

    Tak więc poprzez budowę interwału rozumiemy jej ścisły związek z typem i odmianą danego interwału.

    Zastosowanie interwałów w utworach muzycznych

    Interwał muzyczny: Co to jest i jak go rozumieć?

    Podstawowym zastosowaniem interwałów w muzyce jest tworzenie struktur akordowych. W uproszczeniu akord to nic innego jak zestaw kilku interwałów brzmiących jednocześnie.

    Kolejnym istotnym zastosowaniem jest harmonizacja - czyli dobór innych dźwięków do melodii, tak by brzmiały one wspólnie w sposób przyjemny dla ucha.

    Interwały są też wykorzystywane przy:

    • transpozycji (przenoszeniu melodii do innej tonacji)
    • modulacji (zmianie tonacji w trakcie utworu)

    Ogólnie rzecz biorąc, interwały są podstawowym "budulechen" większości dzieł muzycznych i bez ich znajomości trudno mówić o świadomym komponowaniu.

    Interwały w budowaniu napięcia

    Ciekawym zjawiskiem jest wykorzystanie interwałów zwiększonych i zmniejszonych do generowania napięcia w utworze poprzez tworzenie tak zwanych dysonansów (dźwięków o przykrym brzmieniu). Następnie owe dysonanse rozwiązywane są w postaci czystych, "spokojnych" interwałów kadencji.

    Rola interwałów w harmonii muzycznej

    Harmonia muzyczna opiera się na współbrzmieniu różnych dźwięków. Aby to współbrzmienie było przyjemne dla ucha słuchacza, kompozytor musi odpowiednio dobierać poszczególne tony tak, by tworzyły spójną i brzmiącą całość.

    Podstawą harmonii są właśnie interwały. To one decydują o tym, czy dany akord będzie brzmiał harmonijnie, czy wręcz przeciwnie - nieprzyjemnie i dysonansowo.

    Znając zasady łączenia interwałów można budować rozbudowane struktury akordowe i prowadzić głosy tak, by wzajemnie się uzupełniały.

    Podsumowując, bez dobrej znajomości interwałów trudno o harmonijną muzykę, która będzie przyjemnie pobudzać zmysły.

    Funkcje harmoniczne

    W ramach harmonii możemy wyróżnić szereg funkcji, które pełnią poszczególne interwały tworzące akord:

    • Prima - funkcja toniki
    • Terlja - funkcja subdominanty
    • Kwarta - funkcja dominanty

    To układ trzech akordów oparty o te interwały stanowi fundament większości utworów w systemie dur-moll.

    Wpływ interwałów na charakter utworu

    Ponieważ interwały są podstawą każdej melodyki i harmoniki, ich dobór ma kluczowe znaczenie dla ogólnego charakteru dzieła muzycznego. Posługując się odpowiednimi interwałami można nadać utworowi pożądane brzmienie - np. radosne, sielskie, uroczyste lub smutne, dramatyczne.

    I tak na przykład:

    • Terlje i seksty dodają lekkości i pogody.
    • Sekundy budują napięcie i niepokój.
    • Kwarty i kwinty wzmacniają monumentalizm dzieła.

    Dlatego tak ważny jest właściwy dobór i zestawienie interwałów, które zgodnie ze swym charakterem będą oddziaływały na psychikę słuchacza.

    Modyfikacje interwałów

    Oprócz doboru właściwych rodzajów interwałów, ich charakter możemy dodatkowo modelować poprzez rozmaite modyfikacje. Najważniejsze z nich to interwały:

    • Zwiększone
    • Zmniejszone
    • Zawieszone

    Te zabiegi pozwalają jeszcze pełniej kreować pożądany nastrój i przekaz muzyczny.

    • Interwał muzyczny to odległość między dwiema nutami o określonej wysokości, mierzona w półtonach.
    • Istnieją różne rodzaje interwałów - np. sekundowe, tercjowe, kwartowe. Różnią się one liczbą półtonów.
    • Interwały są podstawą harmonii i decydują o ogólnym charakterze utworu muzycznego.

    Podsumowanie

    Interwał muzyczny jest kluczowym pojęciem z dziedziny teorii muzyki. Określa on odległość pomiędzy dwiema nutami o określonej wysokości. Znajomość interwałów pozwala rozumieć harmonię oraz budować akordy. Istnieje kilka głównych rodzajów interwałów, które różnią się ilością półtonów - np. sekundy, tercje, kwarty.

    Muzyczne interwały pełnią bardzo ważną funkcję w tworzeniu i analizie utworów muzycznych. Od ich prawidłowego doboru zależy współbrzmienie akordów, a także ogólny charakter i nastrój muzyki. Dlatego zrozumienie istoty interwałów jest niezbędne dla każdego muzyka i teoretyka.

    5 Podobnych Artykułów:

    1. Balladyna: Opis postaci i kluczowe cechy bohaterów
    2. "Nie posiadam": Jak elegancko wyrazić brak czegoś?
    3. Kłoda: Słowo klucz w krzyżówkach
    4. Dawniej o teściu: Etykieta i nazewnictwo
    5. Garderoba na literę Z: Przewodnik po modzie
    tagTagi
    shareUdostępnij
    Autor Aleksander Lewandowski
    Aleksander Lewandowski

    Jestem pasjonatką języka polskiego i literatury, która pragnie dzielić się swoją miłością i wiedzą z innymi. Jako założycielka portalu o poprawnej polszczyźnie i literaturze, moim celem jest edukowanie, inspirowanie i budowanie mostów między klasyką a współczesnością. Z wykształcenia jestem polonistką, a z zamiłowania - opiekunką słów i opowieści. Moje artykuły i poradniki są przystanią dla każdego, kto chce zgłębiać tajniki naszego pięknego języka oraz odkrywać literackie arcydzieła. Wierzę, że język jest żywym organizmem, a literatura - lustrem świata, dlatego zapraszam do wspólnej podróży po krainie słów.

    Oceń artykuł
    rating-fill
    rating-fill
    rating-fill
    rating-fill
    rating-fill
    Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

    Komentarze (0)

    email
    email

    Polecane artykuły